İtalya’daki Lise Öğrencileri İnternetteki “Sahte” Haberleri Sorgulamayı Öğreniyor

0
245

İtalya’da öğrenciler dijital çağın tehlikeleriyle baş etmeyi öğrenmeye hazırlanıyor. Öğrenciler bir taraftan matematik ödevleriyle cebelleşirken, diğer taraftan ulusal yayın organı RAI gazetecileri tarafından hazırlanan çalışma kağıtlarıyla uğraşacaklar.

Bu sayede teyit edilmemiş haberleri paylaşmamayı, bir haberin kaynaklarını ve kanıtlarını sorgulamayı öğrenirken, internet ve sosyal ağların her zaman manipüle edilebileceği gerçeğini akıllarında tutacaklar.

Bu dersler, İtalyan hükümetinin, Facebook da dahil olmak üzere önde gelen dijital şirketlerle işbirliği içinde hayata geçirdiği sıradışı bir çalışmanın bir parçası. Amaç, sosyal medyanın içinde büyüyen bir öğrenci neslini, online sahte haberleri ve komplo teorilerini fark edebilmeleri konusunda eğitmek.

“Sahte haberler günlük internet kullanımımıza adeta zehir saçıyor ve hepimiz farkına bile varmadan eninde sonunda bundan negatif olarak etkileniyoruz,” diyor İtalya Eğitim Bakanlığının bu projeyi hayata geçirmesine önayak olan Laura Boldrini.

“Bu çocuklara kendilerini yalanlardan koruma fırsatı vermeliyiz,” diyor bağımsız milletvekili Boldrini. Bu girişim, 31 Ekim 2017’den başlayarak ülke çapında 8,000 liseye yayılacak. Elbette İtalya, güçlü kuruluşların güvenilirliğini azaltan ve kamuoyunda kafa karışıklığına neden olan propagandanın küresel olarak yaygınlaşmasıyla mücadele etmenin bir yolunu bulmaya çalışan tek ülke değil.

Ancak önümüzdeki yılın başında yapılacak seçimler öncesinde ülke, dijital yalanlar ve sahtekarlıklar için özellikle uygun bir zemin teşkil etmeye başladı. Nitekim Papa Francis bile 2018 Dünya İletişim Günü’nü sahte haberler konusuna ayıracağını açıkladı. Ekonomik sıkıntılardan bunalan, göçmen krizi yüzünden derin üzüntü yaşayan ve taraflı medya tarafından sürekli haber bombardmanı altında bırakılan çok sayıda İtalyan, her tür komplo teorisine inanmaya ve hatta yaymaya başladı. Buna kısaca, “Görünenin ardında her zaman başka şeyler var” inancının yaygınlaşması da denebilir.

Perugia Üniversitesi’nde politik bilimler profesörü Alessandro Campi şöyle diyor: “İtalyanların her köşede, olsun ya da olmasın, entrika görme tutkusu artık kemikleşmiş bir şey. Bu, kültürel mirasımızın bir parçası.”

Yeni öğrenci müfredatının destekçilerinden Boldrini, interneti bu konuda durdurmanın mümkün olmadığını ve hükümetin yeni jenerasyona, bireysel korkularıyla oynamak üzerine tasarlanmış komplo teorilerinden ve yalanlardan kendilerini korumayı öğretmesi gerektiğini ileri sürüyor. Boldrini, gençlerin yeni yaşam alanının artık sanal alanlar olduğunu bildiği için Google ve Facebook’u da bu projeye dahil ettiğini ekliyor.

Boldrini yine de özellikle Facebook’un sahte haberleri ve nefret söylemini engelleme konusundaki kararlılığından şüphe ettiğini ve İtalyan okullarındaki bu projenin, bu sosyal medya devine ihtiyaç duyulan halkla ilişkiler fırsatını sunabileceğini fark ettiğini söylüyor.

Programı hızla onaylayan Facebook’un İtalya, Yunanistan ve Malta bölge yetkililerinden Laura Bononcini şöyle diyor: “Bu proje uluslararası bir çabanın bir parçası. Eğitim ve medya okuryazarlığı, sahte haberlerin yayılmasını engellemek için gösterdiğimiz çabanın önemli bir parçası ve okullarla işbirliği yapmaksa bizim için en önemlisi.”

Boldrini, Facebook’un bu girişimi teşvik etmek için lise çağındaki kullanıcıları hedefleyen reklamları da kullandığını ekliyor. Program öğrencilere, “beğen” botununa her basmalarının nasıl paraya dönüştürüldüğünü ve siyasileştirildiğini göstermeyi amaçlıyor. Öğrencileri birer sahte haber avcısına dönüştürmek isteyen program, onlara aynı zamanda kendi bloglarını ya da sosyal hesaplarını yaratarak buralardan gerçeği nasıl ortaya çıkardıklarını göstermelerini teşvik ediyor.

Program kapsamında, parodi URL’lere karşı tetikte olmak gibi faydalı öneriler bulunsa da, öğrencilerden haberleri teyit etmek için uzmanlara ulaşmaları ya da diğer bir deyişle makaleleri yeniden yazmaları gibi büyük şeyler beklenmesi de bir eleştiri konusu.

Ancak programın destekçilerinden Boldrini bu projeye gönülden inanıyor: “Eğer insanlar dijital hayat hakkında eğitimli ve hazırlıklı olurlarsa, belki de ona körü körüne inanmayı bırakırlar.”

 

 

Kaynak: https://www.nytimes.com/2017/10/18/world/europe/italy-fake-news.html?mwrsm=WhatsApp

(Yazıdan kısaltılarak derlenmiştir.)

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here