Dünyada Pi Günü: Neden Bazı Matematikçiler 14 Mart’ı Kutlamayı Reddediyor?

0
60

14 Mart bazıları tarafından matematiğin en heyecan verici günü olarak kutlanır. Çünkü 14 Mart tarihi, ünlü Pi sayısı şeklinde sıralanır. Ama bazı insanlar bu günü hiç kutlamaz. Çünkü bu dizilim, yani ay ve gün formatında yazıldığında ulaşılan 3.14, Amerika dışında çok nadir kullanılan bir tarih yazma formatıdır.

Pek çok insan bunun yerine Pi sayısına daha yakın bir tarih olan daha ilginç bir günü kutlamayı tercih eder: 22 Temmuz ya da 22/7. Kaba bir hesapla tahmini bir Pi değerine ulaşmanın basit bir yoludur bu.

Ancak yine de bazı matematikçiler Pi gününü hiç kutlamamayı tercih eder, çünkü onlara göre bu sayının bu kadar fazla yüceltilmesi doğru değildir. Bunun yerine Tau sayısını kullanmamız gerektiğini savunurlar. Hemen hemen aynı amaca hizmet eden bu sayı, onlara göre Amerika’da 28 Mayıs’ta ya da 5/28’de kutlanabilir.

Pi günüyle ilgili tartışmalar hayli yoğun aslında. Çünkü dünyadaki çoğu ülke, Pi gününün doğduğu ülke olan Amerika’dan farklı bir tarih sistemi kullanıyor.

Dünyada kullanılan en yaygın tarih formatı gün/ay/yıl şeklindedir. İngiltere, Asya’nın büyük bir bölümü, Avustralya, Afrika ve Güney Amerika gibi çoğu yerde de bu format kullanılır ve bu formatta Pi günü yazmak imkansızdır.

Çin’de ve güney doğu Asya’daki pek ülkede tarihler yıl/ay/gün şeklinde yazılır. Bu formatta Pi günü yazmak mümkündür, çünkü ayın (3) ardından gün (14) gelir, ancak ilk sırada yıl yer alır ve bu da bir anda her şeyi bozar.

Ancak matematik dünyasında, Pi gününün rakibi olan Tau günü hakkındaki tartışmalar çok daha şiddetli. Değişim talebiyle bir kampanya yürütenler, bir internet sitesi kurarak yazdıkları manifestoyla dünyanın neden yanlış bir şey yaptığını tam olarak anlatmaya çalışıyor.

Tau sayısı hayranı Michael Hartl tarafından yazılan manifesto, Yunanca Tau harfinden gelen “gerçek çember sabitini” açıklıyor. Bu sayı aslında Pi sayısı, ama onun iki katı. Yani 6.28318 ve devamı şeklinde. Kampanyayı yürütenlerin iddiasına göre bu, çok sayıda hesaplamada kullanılmasını daha da kolaylaştırıyor.

Ancak Tau savunucuları önemli bir zorlukla karşı karşıya olduklarını iddia ediyor: “Pi sayısı lehine propaganda yapmaya kararlı, yüzlerce yıllık güçlü bir komplo.” Ancak bu matematikçilerın en büyük ümidi, Pi sayısının çember sabiti için kafa karıştırıcı ve doğal olmayan bir seçim olduğunu ispat etmek. Üstelik bu matematik sabitinin adı ve günü değişmese bile bunu yapmaya kararlılar.

Tartışmayı sona erdirmek için bazı matematikçiler Pi günü içinde belli bir “Tau zamanı” kutlamayı tercih ediyor: Öğleden sonra saat 6.28. (Türkiye saatiyle 18.28) Örneğin Massachusetts Institute of Technology/Massachusetts Teknoloji Üniversitesi (MIT), öğrenci kabul kararlarını bu tarihte ve saatte yayınlayarak Tau kutlamalarına katılıyor.

 

 

Kaynak: http://www.independent.co.uk/news/science/pi-day-march-14-maths-google-doodle-pie-baking-celebrate-30-anniversary-a8254036.html

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here